چهارشنبه 1396/12/2 - 7 : 17
مشخصات امام جمعه
علیرضا اعرافی
علیرضا اعرافی
قم
خطبه ها
بيانات در خطبه هاي نماز جمعه مورخ 1395/3/28
نگرانی‌های رهبری در حوزه فرهنگ رفع شود. اسرائیل همچنان دشمن اول مسلمانان است.

خطبه های نماز جمعه شهر مقدس قم به امامت آیت الله اعرافی

تاریخ 28/خرداد/1395 مصلی قدس قم

خطبه اول

در ماه شریف رمضان و روز جمعه و در پایگاه عبادت و نیایش در پیشگاه خداوند خودم و شما را به پارسایی و پرهیزگاری سفارش می­کنم. سخن ما در مباحث اخلاق خانواده و وظایف متقابل همسران به اصل 13 می­رسد. گفتیم خانواده ایمانی و اسلامی خانواده­ای است که روابط اعضا در پرتوی فقه و اخلاق اسلامی سامان یابد. سعادت جامعه در سعادت خانواده است و پایه سعادت خانواده، تربیت نسل صالح در روابط درست و منطقی میان همسران است. تاکنون در خطبه­های پیشین به 12 قانون اشاره کردیم که فقه و اخلاق اسلامی، اعضای خانواده و همسران را به آن دعوت کرده است. صبر و بردباری و تحمل مشقت­ ها، درک یکدیگر و همیاری و همکاری و همفکری میان همسران، صیانت از اخلاق و معنویت یکدیگر بخشی از این اصول 12گانه بود. اصل 13 ایثار و ازخودگذشتگی و فداکاری است. این اصل با یکی از ابعاد مهم ماه مبارک رمضان ارتباط دارد. یکی از پیام­های روزه ایثار و ازخودگذشتگی و در فکر دیگران بودن است. چرا که رمضان همانطور که ربیع قرآن و عبادت و دعاست، بهار فقیران و نیازمندان است. روزه باید انسان­ها را با درد دیگران آشنا و آماده فداکاری کند. این اصل از پیام­های این ماه است. فرهنگ ایثار و فداکاری به عنوان یکی از اصول مهم اسلام و اخلاق اسلامی به شمار می­رود و اگر به شکل یک فرهنگ عمومی درآید، جامعه در مسیر خوبی قرار می­گیرد. در آیات و روایات انبوهی از معارف و تعالیم در این باب آمده است. یک لایه از ایثار فردی است... در روابط عمومی مسلمانان و افراد جامعه، یک سطح آن ایثار در سطوح کلان اجتماعی است و سطح دیگر ایثار در روابط خانوادگی. فرهنگ ایثار می­تواند یک جامعه را سرشار از امید و نشاط و مهربانی و دوستی کند. چند مطلب در اینجا مورد توجه است:

مفهوم ایثار و نسبت آن با مفاهیم متناظر: ایثار به معنای ازخودگذشتگی و درجه بالاتری از احسان است. قله احسان، ایثار است. ایثار به این معنی است که نیکوکاری کنید در جایی که از خود بگذرید و به دیگری ببخشید. از مال خود در هنگامی که نیاز دارد، می­ گذرد و دیگری را بر خویش مقدم می­دارد. اهل لغت گفته ­اند ایثار تقدیم الغیر است. تقدیم دیگران و چشم ­پوشی از منافع شخصی برای رفاه و آسایش دیگری ایثار است. ﴿و یُؤ۟ثِرونَ عَلیٰ أن۟فُسِهِم۟ و لَو۟ کانَ بِهِم۟ خَصاصَة﴾ چهره­ای مانند فاطمه زهرا سلام الله علیها علی­رغم نیاز خود و خانواده از طعام می­گذرد. این مقامات بلندی برای انسان به ارمغان می­آورد. یک سوره به عظمت دهر در شأن ایثار نازل شده است. نقطه مقابل ایثار، از جهتی بخل است و نقطه خاص مقابل آن استئثار است به این معنا که در جایی که دیگری نیازمند است، سهم او را قطع می­کند و خود مصرف می­کند که اگر به سمت امور مُحرِم رود، یکی از گناهان است. روح ایثار عبور از انانیت و فردگرایی و خویشتن­ خواهی به نفع دیگران است. کمال انسانیت به عبور از خود مادی و نیازهای طبیعی است. ایثار نقطه اوج بروز کمال انسانی است.

ایثار ارکانی دارد: مؤثِر، مؤثِر علیه و مؤثِر به. وقتی کسی دیگری را بر خویش مقدم می­دارد، او اقدام به ایثار می­کند و آن کسی که مقدم داشته شده است، مؤثِر است و چیزی که از آن چشم ­پوشی کرده، مؤثِر به است. ایثار انواع و درجاتی دارد. ایثاری که حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها کردند ابعادی داشت که یکی از آنها ایثار مالی بود. از اموال خود برای آرمان­های بزرگ گذشت. گاهی هم ایثار در آبروست. گاهی باید از آبروی خویش برای سعادت جامعه گذشت. رحمت و رضوان خدا بر امام بزرگوار در پذیرش قطعنامه که فرمودند من از آبروی خود برای مصالح مردم می­گذرم. ایثار در مقام و پست و جاه، انسان بگذرد در جایی که شایسته­ای را می­بیند. ایثار در دعا و اعمال عبادی، فاطمه زهرا سلام الله علیها شب تا صبح و سحرگاهان دعا می­کرد... ولی همه دعاهای او برای جامعه و دیگران بود. ایثار در جان، ایثاری که حضرت عباس علیه السلام و یاران حسین علیه السلام انجام دادند که عالی­ترین جلوه ایثار در تاریخ بشریت بود. ایثار ایثارگران در دفاع مقدس از همین قبیل بود.

از نگاه دیگر ایثار به چند رتبه تقسیم می­ شود: گاهی کسی ایثار می­کند برای فردی و گاهی برای خانواده و گاهی برای جامعه در سطح وسیع مثل آنچه که ایثارگران انجام دادند. قله ایثار در این تقسیم ایثاری است که برای آرمان­های بزرگ انجام می ­شود... نه فقط برای رفع نیاز محرومی و دستگیری از مستمند و یتیمی، بلکه برای سعادت جامعه و احیای ارزش­های الهی. آنچه که در انقلاب رخ داد. امام بزرگوار در فیضیه از مقام و مرجعیت و رفاه و آسایش و همه چیز خود گذشت برای احیای اسلام و بازگشت جامعه به ارزش­های متعالی. پس بالاترین ایثار، ایثار جان و همه امکانات و توان است برای جامعه.

اهمیت و عظمت ایثار را در آثار آن می­توان مشاهده کرد. اولین خاصیت ایثار به خود فرد برمی­گردد؛ چرا که ایثار موجب شکوفایی روح، کمال معنوی و اخلاقی و وصول به درجات عالی است. در قله­های بلند تکامل اخلاقی، روحیه ایثار قرار می­گیرد. انسانی که از خود گذشته و دیگران را جزء خود می­داند، خیمه وجود او پهن شده و دیگران زیر سایه او قرار می­گیرند... این انسان کامل است. هرچه در کمال انسانی پیش رویم، از خود فردی و مادی عبور می­کنیم. این چقدر فرق دارد با انسان­هایی که فقط خود و منافع مادی خود را می­بیند. گسترش سایه وجودی انسان، این تعابیر طبق آنچه در روایات نقل شده عظمت ایثار را نشان می­دهد... غالب اینها در غرر الحکم آمده است.

1-    أعلی الإحسان بالاترین احسان­ها ایثار است.

2-     أحسن الکرم بالاترین جودها ایثار است.

3-    شیمة الأبرار سجیه و خلق نیکان ایثار است.

4-    زینة الزهد عالی­ترین و زیباترین جلوه زهد ایثار است.

أفضل عبادة، أفضل السخاء، أجل سیادة، أبلق المروة، علامة صدق الصدیق

هر قدمی که در خانه و جامعه در پرتوی تعالیم اسلام و در ماه مبارک رمضان در ازخودگذشتگی و فداکاری برمی­داریم، اولین سود آن به خود ما برمی­گردد؛ چرا که در آن شکوفایی معنوی و کمال روحی و تعالی عقلی است. انسانی که از خود گذشته است، به قله­ هایی رسیده که دیگران آن را لمس نکرده­اند. به جای آنکه برای یک امتیاز یا امکانی به جان هم بیفتیم، بگذریم... گاهی آن را تجربه کنیم که در آن لذت معنوی است. امیدواریم خداوند در این ماه درهای اخلاق و فضیلت و برکات مادی و معنویش را به روی ما بگشاید و همه ما را به درک حقیقت این ماه و لیله القدر نائل بفرماید.


 

خطبه دوم

﴿یا أَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا کُتِبَ عَلَی۟کُمُ الصّیامُ کَما کُتِبَ عَلَی الَّذینَ مِن۟ قَب۟لِکُم۟ لَعَلَّکُم۟ تَتَّقون﴾

ماه مبارک رمضان، ماه وصول به مراتب عالی تقوا و کمالات معنوی است. خودم و شما را در این ماه شریف به تلاش به پیمودن مدارج تقوا توصیه می­کنم. تقوا حقیقتی دارای مراتب است و باید تلاش کنیم روز به روز و سحر به سحر در این ماه در پله­های تقوا صعود کنیم. امیدواریم خداوند این ماه شریف را ماه نیل به عالی­ترین مدارج تقوا برای همه ما قرار دهد.

ولادت امام مجتبی، سبط اکبر سلام الله علیه را تبریک و تهنیت عرض می­کنم و شهادت شهیدان مدافع حرم و مقاومت اسلامی و شهید بزرگوار چمران را گرامی می­دارم و همچنین روز بسیج اساتید را و تقدیم می­کنیم به ارواح همه درگذشتگان و مراجع و بزرگان درگذشته، شهدای اسلام و انقلاب و دفاع و امام شهیدان صلواتی بر محمد و آل محمد.

در دو بخش مسائل داخلی و بین ­المللی مطالبی را عرض می­کنم که پاره­ای از مناسبت­های هفته را در ضمن این مباحث گنجانده­ام. اما در مسائل داخلی کشور باید تلاش کند که مبانی قدرت سالم و اسلامی خود را استوار کند. همه باید دست به دست هم دهیم و در پرتوی اندیشه امام و رهبری و آرمان­های بلند انقلاب اسلامی کشوری نیرومند و صاحب قدرت به معنای درست آن بسازیم. قدرت صحیح و کامل برای کشور اصولی دارد که به چهار محور آن اشاره می­کنم.

1-    علم و دانش و فناوری یکی از مبانی قدرت در جهان امروز است. ما هم اگر بخواهیم به سمت احیای تمدن اسلامی و ارزش­های الهی حرکت کنیم، باید در این حوزه تلاش کنیم. مسئولیت دانشگاه و دانشمندان و مراکز علمی و حوزه­ها در این زمینه بسیار سنگین است. اینجا باید گواهی داد که از مهم­ترین مدافع رشد علمی کشور در طول سال­های گذشته مقام معظم رهبری بوده­اند. همواره با دقت کامل جریان پیشرفت علمی و رشد توسعه و فناوری کشور را رصد می­کنند. پیشرفت­های کشور در قلمروی علم و دانش و فناوری­های گوناگون با همت دانشمندان انقلابی و پرتلاش شگفت ­انگیز بوده است. اینها درخور تقدیر و تحسین است. اما آنچه که امروز باید به آن تأکید کرد این است که رشد علمی ما نباید متوقف شود، تلاش دانشمندان باید در جهت پیشرفت­های بیشتر علمی و عبور از مرزهای دانش باشد. ما در شرایطی هستیم که پایه­ های علمی ما باید با همت جوانان و دانشجویان و دانشمندان و علما و فضلا روز به روز قوی­تر شود که اگر اینطور شود، همه دنیا در برابر آن تواضع خواهد کرد و مبانی قدرت ما استوار خواهد شد.

2-    پایه قدرت ما اقتصاد مقاومتی است. این را یک شعار تلقی نکنید... حقیقت بزرگی است که رهبری به آن اشاره می­کنند. یکی از ابعاد اقتصاد مقاومتی حوزه کشاورزی و دامداری است. این هفته، هفته جهاد کشاورزی است که به عزیزان و کشاورزان و فعالان در این عرصه تبریک می­­گوییم و از خدماتی که در این زمینه شده تقدیر و تشکر می­کنیم. انتظار می­رود که وزارت جهاد کشاورزی با تکیه بر روحیه انقلابی که در جهاد ما بود؛ جهاد کارهای بزرگی را در عصر انقلاب انجام داد. در حوزه کشاورزی باید آبیاری فنی و علمی شود. 80 درصد آب کشور در کشاورزی هزینه می­شود که شاید نیمی از آن طبق نظر کارشناسان اسراف است، زیرا علمی و دقیق نیست. باید الگوی مصرف آب و کشت اصلاح شود و در کالاهای اساسی خودکفا شویم. این یک محور مهم اقتصاد مقاومتی است. ما نباید به نفت وابستگی پیدا کنیم... باید مستقل بمانیم مبانی و پایه­های اقتصاد دستخوش رفت و برگشت­ها نشود.

الان می­بینیم در قضیه برجام که عهدشکنی وجود دارد..­. طبق آنچه قول داده­اند، انجام نمی­دهند. اینها نشان می­دهد که نباید نگاهمان به بیرون و غرب باشد، باید نگاهمان به کشاورزان و صنعتگران و کارگران و توان فکری دانشمندان باشد تا بتوان پایه­های اقتصاد مقاومتی را تقویت کرد. دنیا هم این را بداند... رهبری هم این را در دیدار کارگزاران فرمودند، ما در برجام پیشگام بودیم و به عهدهای خود عمل کردیم... اما مستکبرین به درستی به عهدهای خود عمل نکردند و فرمودند شما اگر بخواهید اینجور نقض عهدها را ادامه دهید، مطمئن باشید ملت هم با روحیه انقلابی این عهد شکسته شما را آتش خواهد زد.

3-    اصل سوم در قدرت کشور صنایع دفاعی و آمادگی رزمی است. در برابر این توطئه­هایی که وجود دارد، ما نیاز به آمادگی رزمی و قدرت دفاعی محکم و استوار داریم.

4-    فرهنگی اصیل و دینی درست: جامعه ما به رغم نمادهای خوب فرهنگی در معرض تهاجم قرار دارد... باید هشیار بود. با آسیب­ های اجتماعی مواجهیم و در این زمینه نگرانی رهبری باید جدی گرفته شود. این قابل قبول نیست که رهبری بفرمایند من نگرانی­هایی در حوزه فرهنگ دارم. این نگرانی­ها باید توسط همه ما مورد توجه قرار گیرد، مسئولین ذی­ربط هم باید تلاش کنند در حوزه فیلم، کتاب و سایر عرصه­های فرهنگی... به گونه­ای دقیق و درست عمل کنند که نگرانی متدینین و نیروهای انقلابی و نگرانی رهبری رفع شود. این مطالبه­ای است که ما از مسئولان کشور و دست­اندرکاران حوزه فرهنگ داریم.

در همینجا باید اشاره کنم هفته اکرام در پیش روست... 15 تا 21 ماه مبارک رمضان. 2000 یتیم، 5000 فرزندان زیر 18 ساله بدسرپرست و 1000 بیمار صعب­العلاج در این استان نیاز به حمایت دارند. ماه مبارک رمضان باید جلوه ایثار ما باشد و نیازمندان و محرومان از نگرانی بیرون آیند. خدمات کمیته امداد و دستگاه­های ذی­ربط و مؤسسات خیریه را می­ستایم و امیدوارم بیش از گذشته به این مقوله توجه شود.

اما در محور دوم مسائل منطقه­ای... همچنان در سوریه شاهد جنایت تکفیری­ها و حمایت آمریکا و آل سعود از تروریست­ها هستیم. امیدواریم جبهه مقاومت بتواند پیش رود. در عراق نشانه­ های امیدی وجود دارد که روز به روز حلقه بر جریان تکفیر و معاند اسلام تنگ می­شود. در یمن همچنان مردم سختی­های فراوانی دارند، برای آنها آرزوی رهایی و آزادی و نجات از شر دشمنان اسلام و آل سعود داریم. اما برگ بسیار سخت و دشوار امروز، برگ خونین و پر از ظلم و قساوت در بحرین است. متأسفانه دولت بحرین به معیارهای اسلامی و انسانی عمل نمی­کند و سیاست­های طائفی و خشن را علیه ملت خود به کار برده است. همین روزها میزان سال­های زندانی علمای زندانی را افزایش داده و دفترهای مراکز فعال اسلامی را بسته است... نسبت به نمازهای جمعه و جماعت تعرض کرده است، رهبر بزرگوار آن کشور را مورد تعرض قرار داده­اند... این همه ظلم و جنایت یک دولت به کشور خود با تکیه بر اربابانی که در موقع نیاز به درد شما نخواهند خورد. ما هم به عنوان یک ملت مسلمان در قم و پایگاه علم و جهاد اعلام همبستگی می­کنیم با ملت بحرین و به دولت آن اعلام می­کنیم که این حرکات زشت شما قابل تداوم نیست و روزی شما باید از اینها دست بردارید و ملت ایران در کنار ملت عزیز بحرین قرار دارد و حرکات شما را با قوت و قدرت محکوم می­کند.

روز قدس این سال باید علی­رغم همه فتنه­ هایی که ایجاد کرده­اند برای آسایش اسرائیل، حضور ملت ما و ملت­های مسلمان در این روز نشان دهد که ما فریب این توطئه­ ها را نخواهیم خورد و همچنان اسرائیل دشمن اول جهان اسلام به شمار می­ آید.

اخبار
ارتباط با امام جمعه